Vox-Latina-Gottingensis

Scripta auctorum Latinorum

Publius Vergilius Maro

Ecloga I

001

Meliboeus

TITYRE, tu patulae recubans sub tegmine fagi

002

silvestrem tenui musam meditaris avena:

003

Nos patriae finis et dulcia linquimus arva.

004

Nos patriam fugimus: tu, Tityre, lentus in umbra

005

formosam resonare doces Amaryllida silvas.

006

Tityrus

O Meliboee, deus nobis haec otia fecit.

007

Namque erit ille mihi semper deus, illius aram

008

saepe tener nostris ab ovilibus imbuet agnus.

009

Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum

010

ludere quae vellem calamo permisit agresti.

011

Meliboeus

Non equidem invideo, miror magis; undique totis

012

usque adeo turbatur agris. En, ipse capellas

013

protinus aeger ago; hanc etiam vix, Tityre, duco.

014

Hic inter densas corylos modo namque gemellos,

015

spem gregis, a, silice in nuda conixa reliquit.

016

Saepe malum hoc nobis, si mens non laeva fuisset,

017

de caelo tactas memini praedicere quercus.

018

Sed tamen iste deus qui sit, da, Tityre, nobis.

019

Tityrus

Urbem quam dicunt Romam, Meliboee, putavi

020

stultus ego huic nostrae similem, quo saepe solemus

021

pastores ovium teneros depellere fetus.

022

sic canibus catulos similis, sic matribus haedos

023

noram, sic parvis componere magna solebam.

024

verum haec tantum alias inter caput extulit urbes

025

quantum lenta solent inter viburna cupressi.

026

Meliboeus

Et quae tanta fuit Romam tibi causa videndi?

027

Tityrus

Libertas, quae sera tamen respexit inertem,

028

candidior postquam tondenti barba cadebat,

029

respexit tamen et longo post tempore venit,

030

postquam nos Amaryllis habet, Galatea reliquit.

031

namque, fatebor enim, dum me Galatea tenebat,

032

nec spes libertatis erat nec cura peculi.

033

quamvis multa meis exiret victima saeptis,

034

pinguis et ingratae premeretur caseus urbi,

035

non umquam gravis aere domum mihi dextra redibat.

036

Meliboeus

Mirabar quid maesta deos, Amarylli, vocares,

037

cui pendere sua patereris in arbore poma;

038

Tityrus hinc aberat. ipsae te, Tityre, pinus,

039

ipsi te fontes, ipsa haec arbusta vocabant.

040

Tityrus

Quid facerem? neque servitio me exire licebat

041

nec tam praesentis alibi cognoscere divos.

042

hic illum vidi iuvenem, Meliboee, quotannis

043

bis senos cui nostra dies altaria fumant.

044

hic mihi responsum primus dedit ille petenti:

045

'pascite ut ante boves, pueri; summittite tauros.'

046

Meliboeus

Fortunate senex, ergo tua rura manebunt.

047

et tibi magna satis, quamvis lapis omnia nudus

048

limosoque palus obducat pascua iunco:

049

non insueta gravis temptabunt pabula fetas,

050

nec mala vicini pecoris contagia laedent.

051

fortunate senex, hic inter flumina nota

052

et fontis sacros frigus captabis opacum.

053

hinc tibi quae semper vicino ab limite saepes

054

Hyblaeis apibus florem depasta salicti

055

saepe levi somnum suadebit inire susurro:

056

hinc alta sub rupe canet frondator ad auras;

057

nec tamen interea raucae, tua cura, palumbes,

058

nec gemere aeria cessabit turtur ab ulmo.

059

Tityrus

Ante leves ergo pascentur in aethere cervi,

060

et freta destituent nudos in litore piscis,

061

ante pererratis amborum finibus exsul

062

aut Ararim Parthus bibet aut Germania Tigrim,

063

quam nostro illius labatur pectore vultus.

064

Meliboeus

At nos hinc alii sitientis ibimus Afros,

065

pars Scythiam et rapidum cretae veniemus Oaxen

066

et penitus toto divisos orbe Britannos.

067

en umquam patrios longo post tempore finis,

068

pauperis et tuguri congestum caespite culmen,

069

post aliquot, mea regna, videns mirabor aristas?

070

impius haec tam culta novalia miles habebit,

071

barbarus has segetes: en quo discordia civis

072

produxit miseros: his nos consevimus agros !

073

insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine vitis.

074

ite meae, quondam felix pecus, ite capellae.

075

non ego vos posthac viridi proiectus in antro

076

dumosa pendere procul de rupe videbo;

077

carmina nulla canam; non me pascente, capellae,

078

florentem cytisum et salices carpetis amaras.

079

Tityrus

Hic tamen hanc mecum poteras requiescere nocte

080

fronde super viridi: sunt nobis mitia poma,

081

castaneae molles et pressi copia lactis,

082

et iam summa procul villarum culmina fumant,

083

maioresque cadunt altis de montibus umbrae.

Ecloga II