Vox-Latina-Gottingensis

Scripta auctorum Latinorum

Publius Ovidius Naso
Tristia
Liber I, 2

1

"Di maris et caeli - quid enim nisi vota supersunt? -

2

solvere quassatae parcite membra ratis,

3

neve, precor, magni subscribite Caesaris irae!

4

Saepe premente deo fert deus alter opem.

5

Mulciber in Troiam, pro Troia stabat Apollo;

6

aequa Venus Teucris, Pallas iniqua fuit.

7

Oderat Aenean propior Saturnia Turno;

8

ille tamen Veneris numine tutus erat.

9

Saepe ferox cautum petiit Neptunus Ulixem;

10

eripuit patruo saepe Minerva suo.

11

Et nobis aliquod, quamvis distamus ab illis,

12

quis vetat irato numen adesse deo?"

13

Verba miser frustra non proficientia perdo:

14

Ipsa graves spargunt ora loquentis aquae,

15

terribilisque Notus iactat mea dicta, precesque

16

ad quos mittuntur, non sinit ire deos.

17

Ergo idem venti, ne causa laedar in una,

18

velaque nescio quo votaque nostra ferunt.

19

Me miserum, quanti montes volvuntur aquarum!

20

Iam iam tacturos sidera summa putes.

21

Quantae diducto subsidunt aequore valles!

22

Iam iam tacturas Tartara nigra putes.

23

Quocumque aspicio, nihil est, nisi pontus et aer,

24

fluctibus hic tumidus, nubibus ille minax.

25

Inter utrumque fremunt immani murmure venti.

26

Nescit, cui domino pareat, unda maris.

27

Nam modo purpureo vires capit Eurus ab ortu,

28

nunc Zephyrus sero vespere missus adest,

29

nunc sicca gelidus Boreas bacchatur ab Arcto,

30

nunc Notus adversa proelia fronte gerit.

31

Rector in incerto est nec quid fugiatve petatve

32

invenit: Ambiguis ars stupet ipsa malis.

33

scilicet occidimus, nec spes est ulla salutis,

34

dumque loquor, vultus obruit unda meos.

35

Opprimet hanc animam fluctus, frustraque precanti

36

ore necaturas accipiemus aquas.

37

At pia nil aliud quam me dolet exule coniunx:

38

Hoc unum nostri scitque gemitque mali.

39

Nescit in immenso iactari corpora ponto,

40

nescit agi ventis, nescit adesse necem.

41

O bene, quod non sum mecum conscendere passus,

42

ne mihi mors misero bis patienda foret!

43

At nunc ut peream, quoniam caret illa periclo,

44

dimidia certe parte superstes ero.

45

Ei mihi, quam celeri micuerunt nubila flamma!

46

Quantus ab aetherio personat axe fragor!

47

Nec levius tabulae laterum feriuntur ab undis,

48

quam grave ballistae moenia pulsat onus.

49

Qui venit hic fluctus, fluctus supereminet omnes:

50

Posterior nono est undecimoque prior.

51

Nec letum timeo, genus est miserabile leti;

52

demite naufragium, mors mihi munus erit.

53

Est aliquid, fatove suo ferrove cadentem

54

in solita moriens ponere corpus humo,

55

et mandare suis aliqua et sperare sepulcra

56

et non aequoreis piscibus esse cibum.

57

Fingite me dignum tali nece, non ego solus

58

hic vehor. Inmeritos cur mea poena trahit?

59

"Pro superi viridesque dei, quibus aequora curae,

60

utraque iam vestras sistite turba minas,

61

quamque dedit vitam mitissima Caesaris ira,

62

hanc sinite infelix in loca iussa feram.

63

Si quam commerui poenam me pendere vultis,

64

culpa mea est ipso iudice morte minor.

65

Mittere me Stygias si iam voluisset in undas

66

Caesar, in hoc vestra non eguisset ope.

67

Est illi nostri non invidiosa cruoris

68

copia; quodque dedit, cum volet, ipse feret.

69

Vos modo, quos certe nullo, puto, crimine laesi,

70

contenti nostris iam, precor, este malis!

71

Nec tamen, ut cuncti miserum servare velitis,

72

quod periit, salvum iam caput esse potest.

73

Ut mare considat ventisque ferentibus utar,

74

ut mihi parcatis, non minus exul ero.

75

Non ego divitias avidus sine fine parandi

76

latum mutandis mercibus aequor aro,

77

nec peto, quas quondam petii studiosus, Athenas

78

oppida non Asiae, non loca visa prius;

79

non ut Alexandri claram delatus in urbem

80

delicias videam, Nile iocose, tuas:

81

Quod faciles opto ventos - quis credere possit? -

82

Sarmatis est tellus, quam mea vela petunt.

83

Obligor, ut tangam laevi fera litora Ponti;

84

quodque sit a patria tam fuga tarda, queror.

85

Nescio quo videam positos ut in orbe Tomitas,

86

exilem facio per mea vota viam.

87

Seu me diligitis, tantos compescite fluctus,

88

pronaque sint nostrae numina vestra rati;

89

seu magis odistis, iussae me advertite terrae:

90

Supplicii pars est in regione mei.

91

Ferte - quid hic facio? - rapidi mea carbasa venti!

92

Ausonios fines cur mea vela volunt?

93

Noluit hoc Caesar: Quid, quem fugat ille, tenetis?

94

Aspiciat vultus Pontica terra meos.

95

Et iubet et merui; nec, quae damnaverit ille,

96

crimina defendi fasque piumque puto.

97

Si tamen acta deos numquam mortalia fallunt,

98

a culpa facinus scitis abesse mea.

99

Immo ita, si scitis, si me meus abstulit error,

100

stultaque mens nobis, non scelerata fuit,

101

quod licet et minimis, domui si favimus illi

102

si satis Augusti publica iussa mihi,

103

hoc duce si dixi felicia saecula, proque

104

Caesare tura pius Caesaribusque dedi, -

105

si fuit hic animus nobis, ita parcite divi!

106

Si minus, alta cadens obruat unda caput!"

107

Fallor, an incipiunt gravidae vanescere nubes,

108

victaque mutati frangitur ira maris?

109

"Non casu, vos sed sub condicione vocati,

110

fallere quos non est, hanc mihi fertis opem."