Vox-Latina-Gottingensis

Texte für den Unterricht

Selbstverständnis des Dichters

Catull - Horaz - Ovid - Martial

 

 

 

 

 

 

C. Valerius Catullus

Carmen 1

Versmaß Hendekasyllabus

1

Cui dono lepidum novum libellum

2

arida modo pumice expolitum?

3

Corneli, tibi:namque tu solebas

4

meas esse aliquid putare nugas,

5

iam tum, cum ausus es unus Italorum

6

omne aevum tribus explicare chartis,

7

doctis, Iuppiter, et laboriosis

8

Quare habe tibi, quicquid hoc libelli,

9

qualecumque; quod , o patrona virgo,

10

plus uno maneat perenne saeclo!

an den Anfang des Gedichtes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kommentar zu Catull carmen 1

1

lepidus, lepida, lepidum

fein, zierlich, nett

libellus, libelli m

Büchlein

2

aridus, arida, aridum

trocken

modo

eben

pumex, pumicis m.

Bimsstein

expolitus, expolita, expolitum

geglättet, verfeinert

3

Cornelius

gemeint ist der Schriftsteller Cornelius Nepos

4

nugae, nugarum f.

Kleinigkeiten

5

Itali, Italorum m.

Italiker ( Bewohner Italiens )

6

aevum, aevi n.

Zeit, Ewigkeit

charta, chartae f.

Papyrusblatt, Seite ( was ist hier wohl damit gemeint? )

7

laboriosus, laboriosa, laboriosum

arbeitsreich, mühevoll

8

habe tibi

es soll dir gehören ( juristische Schenkungsformel )

9

qualecumque

sc. est

patrona virgo

schützende Muse ( gemeint ist eine der Musen )

10

perennis, perenne

fortdauernd, beständig

saeclum, saecli n.

= saeculum

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

P. Ovidius Naso

Metamorphosen XV 871 - 879

Versmaß Hexameter

1

lamque opus exegi, quod nec Iovis ira nec ignis

2

nec poterit ferrum nec edax abolere vetustas.

3

cum volet, illa dies, quae nil nisi corporis huius

4

ius habet, incerti spatium mihi finiat aevi!

5

Parte tamen meliore mea super alta perennis

6

astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum,

7

quaque patet domitis Romana potentia terris,

8

ore legar populi perque omnia saecula fama,

9

si quid habent veri vatum praesagia, vivam.

 

an den Anfang des Gedichtes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kommentar zu Ovid Metam. XV, 871 - 879

1

exigere

vollenden

2

edax, edacis

nagend, gefräßig

abolere, aboleo

vernichten

vetustas, vetustatis f.

Alter

4

aevum, aevi n.

Lebenszeit

5

perennis, perenne

dauerhaft, ewig

6

astrum, astri n.

Stern

indelebilis, indelebile

unzerstörbar

7

domare, domo, domui, domitum

bezwingen, unterwerfen

9

vates, vatis m.

Seher

praesagium, i n.

Prophezeiung

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Qu. Horatius Flaccus  

carm. III, 30

1

Exegi monumentum aere perennius

2

regalique situ pyramidum altius,

3

quod non imber edax, non aquilo impotens

4

possit diruere aut innumerabilis

5

annorum series et fuga temporum,

6

non omnis moriar multaque pars mei

7

vitabit Libitinam:Usque ego postera

8

crescam laude recens, dum Capitolium

9

scandet cum tacita virgine pontifex.

10

Dicar, qua violens obstrepit Aufidus

11

et qua pauper aquae Daunus agrestium

12

regnavit populorum, ex humili potens

13

princeps Aeolium carmen ad Italos

14

deduxisse modos. Sume superbiam

15

quaesitam meritis et mihi Delphica

16

lauro cinge volens, Melpomene, comam.

an den Anfang des Gedichtes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

exigere, exigo,exegi, exactum

vollenden

perennis, perenne

dauerhaft

2

regalis, regale

königlich

situs, situs m

Lage, Bau

pyramides, pyramidum

Pyramiden

3

imber, imbris m.

Regen

edax, edacis

nagend, gefräßig

aquilo, aquilonis m.

Nordwind

impotens, impotentis

ohnmächtig

4

diruere, diruo

zerstören

innumerabilis, innumerabile

unzählig

5

series, seriei f.

Reihe

7

Libitina, Libitinae f.

Libitina Todesgöttin

9

scandet

= ascendet

pontifex, pontificis m.

der Pontifex Mitglied eines Priesterkollegiums

10

violens, violentis

heftig

obstrepere, obstrepo

anrauschen

Aufidus, Aufidi m.

der Aufidus Fluß in Apulien

11

Daunus, Dauni m.

Daunus mythischer König von Apulien

agrestis, agreste

ländlich

12

regnare + Gen.

herrschen über

13

Aeolius, Aeolia, Aeolium

äolisch griech. Stamm, die Dichter Alkaios und Sappho gehören dazu

14

modus, modi m.

= Rhythmus

superbia, superbiae f.

Hochmut, Stolz

16

laurus, lauri f.

Lorbeer

Melpomene

Melpomene eine der Musen

coma, comae f.

Haar

 

 

 

 

 

 

 

 

 

M. Valerius Martialis

epigrammata I, 1

1

Hic est, quem legis, ille, quem requiris,

2

toto notus in orbe Martialis

3

argutis epigrammaton libellis:

4

Cui, lector studiose, quod dedisti

5

viventi decus atque sentienti,

6

rari post cineres habent poetae.

an den Anfang des Gedichtes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kommentar zu Martial epigr. I, 1 -6

1

requirere, requiro

suchen

3

argutus, arguta, argutum

scharfsinnig

epigrammata, epigrammaton n.

Epigramme

4

studiosus, studiosa, studiosum

eifrig, geneigt

5

decus, decoris n.

Ruhm, Ehre

sentire, sentio

fühlen

6

rarus, rara, rarum

selten

cinis, cineris m

Asche, Tod