XVI

1 Interim cotidie Caesar Haeduos frumentum, quod essent publice polliciti, flagitare.

2 Nam propter frigora, quod Gallia sub septentrionibus, ut ante dictum est, posita est, non modo frumenta in agris matura non erant, sed ne pabuli quidem satis magna copia suppetebat;

3 eo autem frumento, quod flumine Arari navibus subvexerat, propterea uti minus poterat, quod iter ab Arari Helvetii averterant, a quibus discedere nolebat.

4 Diem ex die ducere Haedui; conferri, comportari, adesse dicere.

5 Ubi se diutius duci intellexit et diem instare, quo die frumentum militibus metiri oporteret, convocatis eorum principibus, quorum magnam copiam in castris habebat, in his Diviciaco et Lisco, qui summo magistratui praeerat, quem vergobretum appellant Haedui, qui creatur annuus et vitae necisque in suos habet potestatem,

6 graviter eos accusat, quod, cum frumentum neque emi neque ex agris sumi possit, tamen necessario tempore, tam propinquis hostibus ab iis non sublevetur, praesertim cum magna ex parte eorum precibus adductus bellum susceperit. Multo etiam gravius, quod sit destitutus, queritur.

Kommntar zu XVI

flagitare m. Akk

von jem. fordern infinitivus historicus statt Imperfekt

frigora, frigorum n.

kaltes Klima

sub septentrionibus

im Norden

maturus, matura, maturum

reif

pabulum, pabuli n.

Futter

subbvehere

stromaufwärts heranführen

diem ex die ducere

sc. Caesarem: Tag für Tag hielten (sie) ihn hin infinitivus historicus

comportare

anliefern

frumentum metiri

die Getreideration zumessen

15 kg für 1/2 Monat

vergobretus

Rechtswirker keltisch

annuus

für 1 Jahr

nex, necis f.

Tod

emere

sc. frumentum: kaufen

necessarius

knapp

sublevare

unterstützen

magna ex parte

großenteils

preces

Bitten

destituere

im Stich lassen